[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Arbeid blijft een lastige kwestie in de glastuinbouw. Ondernemers zitten te springen om gemotiveerde medewerkers. Tegelijkertijd zijn de marges zo klein dat arbeid geen cent te veel mag kosten. En dus zien bedrijven zich genoodzaakt om arbeidsprocessen zo strak mogelijk te organiseren. Automatisering biedt hiertoe uitgelezen mogelijkheden. Maar welk pakket en welke aanbieder kies je? Belangrijker nog: hoe gebruik je de informatie die vrijkomt?
Flexibele nieuwkomer
Een van de nieuwste spelers in het registratieveld is ProCC. De afkorting staat voor Product Control Center en is een online platform voor arbeid- en teeltregistratie. Het bedrijf werd in 2016 in de regio Rotterdam opgericht met als doel de bedrijfsvoering in de glastuinbouw te versimpelen. “Je downloadt de app op je telefoon, hangt een wifi-punt op en kan aan de slag”, omschrijft Marco van Overbeek het plug-and-play karakter van dit systeem. De telers van Gardeners Pride in Beetgum doen er voor het tweede seizoen ervaring mee op.
Van Overbeek: “We runnen tegenwoordig meerdere huurtuinen en ook op deze locaties wilden we inzicht in de arbeidsprocessen. Puur de basis: wat zijn de prestaties per medewerker? Bij dit registratiesysteem kun je laagdrempelig instappen en eventueel op een later moment met andere modules uitbreiden. Voor ons is dit een prima flexibele oplossing.”
Weegbrug koppelen
De medewerkers die de werkzaamheden op de 8 ha komkommers en tomaten uitvoeren, melden zich simpelweg per pad aan. De gegevens over stuks en kilo’s vinden vervolgens via het wifi-punt in de kantine hun weg naar de telefoons van de bedrijfsleiders. “Deze hebben we nieuw aangeschaft voor het systeem. Overige investeringen waren niet nodig. Voor nu geeft het ons voldoende inzicht. In de toekomst breiden we de mogelijkheden misschien nog wel uit. Je kunt bijvoorbeeld ook de weegbrug koppelen. Misschien dat we binnenkort wel meerdere wifi-punten gaan installeren, door de hele kas heen. Nu moeten we wachten tot de pauze voordat we de informatie binnenkrijgen.”
Voldoende gemak voor weinig geld, dus. Met als voordeel dat het kleine bedrijfje nog heel goed klantspecifiek kan opereren. Van Overbeek waardeert de rechtstreekse contacten met de ontwikkelaars.
Jarenlange ervaring
Nitea is al lang geen startup meer. Het gerenommeerde bedrijf vermarkt al sinds 1999 Work-IT binnen de Benelux. Daarbuiten wordt dat gedaan door partner Hoogendoorn. Juist die jarenlange ervaring, was voor de telers van Wooning Orchids reden om in zee te gaan met dit bedrijf.
Leo van Dijk is manager arbeid. “Met dit registratiesysteem halen we veel kennis in huis, oorspronkelijk opgedaan in de groenteteelt. Die sector loopt qua arbeidsregistratie absoluut voor op de sierteelt en door dit systeem aan te schaffen hopen we al die ervaring te integreren in ons bedrijf. Ik vind het sowieso belangrijk om kennis daarover te delen. Ja, sierteelt heeft inderdaad een andere dynamiek dan de groenteteelt, maar door meer en vaker ervaringen te delen, bieden systeemoplossingen meer toegevoegde waarde. Juist de producenten zouden daarom partijen nog meer tot elkaar moeten brengen.”
Medewerkers beter sturen
Wooning gebruikt het systeem nu vier maanden. Conclusies wil Van Dijk daarom nog niet trekken, wel is hij uitermate tevreden over de implementatie ervan. “Ze hebben een heel daadkrachtige helpdesk. Belangrijk, want het systeem moet wel draaiende blijven.” Op dit moment wordt de verkregen informatie vooral gebruikt voor de beheersing van de arbeidskosten. Daarnaast hebben de ondernemers veel plezier van het tijdregistratiesysteem waarmee ze eenvoudig de urenstaten kunnen delen met het uitzendbureau.
“Uiteindelijk hopen we met de inzichten medewerkers en werkzaamheden beter te kunnen sturen. Een harde doelstelling voor dit jaar is bijvoorbeeld een arbeidskostenverlaging. Uiteraard met zo min mogelijk verloop.” Met cijfertjes alleen houd je de mensen niet vast, vertelt Van Dijk. “Wij proberen onder andere het werkplezier te stimuleren. Kijk, veel werkzaamheden hebben een repeterend karakter. Daarom formeren we teams die de taken afwisselen. Dat maakt het werk afwisselender, plus je creëert medewerkers die bedrijfsbreed inzetbaar zijn. Daarmee kunnen we de pieken zelf beter opvangen.”
Meer dan cijfers
Tevreden medewerkers blijven langer ‘hangen’ en zijn beter in staat om de processtappen te borgen en te verbeteren. Toch ziet Christiaan Luijendijk van Noordhuys Tomaten veel van zijn collega-groentetelers vooral nog inzetten op kwantiteit. Met zo min mogelijk medewerkers zo veel mogelijk kilo’s afleveren. “Dit zijn de bedrijven waar normen leidend zijn. Met een televisie in de kantine waarop de best en slechtst presterende plukker in de pauze wordt getoond. Waarschijnlijk zal diegene in het rode balkje onderaan de volgende dag een stapje harder lopen. Of hij komt gewoon niet meer opdagen. Net zo makkelijk. Voor ons werkte dat systeem niet.”
Geen publiekelijke prestaties
Het wegblijven van medewerkers noopte Noordhuys Tomaten tot herziening van hun visie. Tegenwoordig staat bij hen daarom niet de norm, maar de mens centraal. “Je hoort verhalen dat de nieuwe generatie arbeidsmigranten minder hard zou werken door een betere situatie in het thuisland. Maar laten we ook eens naar onze rol in dat verhaal kijken. Wij schroeven al jaren de normen op om op die wijze de kosten te drukken. Keihard werken in een vreemd land voor een paar cent meer? Ik zou het ook niet doen. Het roer moet om.”
De tomatenteler startte een uitzendtak voor de eigen productielocaties (Oude Tonge en Tinte) en verpakkingshal. “We hebben ongeveer 150 mensen in dienst. We betalen ze conform cao of hoger en organiseren onze eigen huisvesting. Nette woningen en goede leaseauto’s. Een mooi kerstpakket aan het eind van het jaar en respect voor wat ze doen.” En nee, er is geen publiekelijke inzage in de werkprestaties. “Natuurlijk registreren we ieders verrichtingen, maar die bespreken we onder vier ogen. Bonussen voor de snelste werkers zijn er niet. De enige bonus die we geven, is als iemand een familielid of kennis aandraagt.”
Financieel inzicht
Het bedrijf merkt zeker resultaat. Het verloop is veel minder; de medewerkers blijven gemiddeld vier jaar bij het bedrijf. “Natuurlijk kosten alle arbeidsvoorzieningen geld, maar het levert ons ook veel op. We winnen bijvoorbeeld aan werkplezier en ervaring. Concreet betekent dat minder inwerkkosten en een hogere efficiency op de werkvloer. Een goed team doet medewerkers harder lopen.”
Noordhuys heeft het registratiesysteem van Ridder Productive op alle tuinen. Deze managementtool bestaat uit soft- en hardware oplossingen om metingen en gegevens in een kas en verwerkingsruimte te registreren en om te zetten naar inzicht en controle. Luijendijk prijst vooral het financiële dashboard dat een duidelijk beeld van de gerealiseerde planning en budget weergeeft. “Wij hebben het systeem gekoppeld aan een op maat gemaakt dashboard van Qlikview. Hierop staan de financiële cijfers tot op de euro nauwkeurig vermeld. Alles heel actueel omdat het precies rekening houdt met de betaalde (en onbetaalde) facturen van de diverse uitzendbureaus. We kunnen ook terugkijken. Op basis van de cijfers van voorgaande jaren, maken wij begrotingen.”
Deze zijn gedurende het seizoen de rode draad voor de productie en afzet van tomaten. Met het registratiesysteem kan het bedrijf nauwgezet de kilo’s per afdeling volgen. Het programma combineert de opbrengsten met de kosten en zet deze cijfers weer af tegen die van eerdere weken. “Kortom, het berekent per dag of de begroting wel of niet wordt gehaald. Met cijfers kun je sturen. Zo zitten we kort op de bal.”
Niet controleren, maar motiveren
Waar sommigen hun productiviteit vergroten door in te zetten op een gezond en tevreden arbeidskader, kiezen anderen hiernaast ook voor focus op kwaliteit. Een producteigenschap waaraan zeker siertelers veel waarde hechten. Peter Lansbergen van Lansbergen Roses ziet zijn stelen graag ongeschonden en van de juiste rijpheid het bedrijf verlaten. “Een uniform product leveren is noodzakelijk voor je reputatie en een bovengemiddelde marktwaarde. Een medewerker die alleen focus heeft op snelheid en hiermee eventueel beschadigingen veroorzaakt aan de bloem of geen juiste rijpheid oogst, moet worden gecorrigeerd.”
Daar heb je wel betrouwbare informatie voor nodig. Zeker om de medewerkers te motiveren het goede te doen. “Nadruk moet dus liggen op motiveren in plaats van controleren. FS Performance verwerkt al die input in één duidelijk overzicht.”
Aanvullende modules
Lansbergen installeerde al in 2010 de registratieapparatuur van Priva. In 2018 kocht het de nieuwste scanners en vond een update van de software plaats. De data is sindsdien gekoppeld aan de sorteermachine, zodat de teler beschikt over informatie zoals knopgrootte, rijpheid, steeldikte en kwaliteit. Gegevens die hij gebruikt ten behoeve van de afzet, maar tevens als terugkoppeling naar de locatie in de kas waar de bloem is geoogst. Daarnaast heeft hij een aantal aanvullende modules.
Lansbergen: “Mijn bedrijfsleider Robbert van den Bos zoomt in op de details van de 2,5 ha en 18 medewerkers. En dan niet alleen productiviteit natuurlijk. Als een afdeling plots minder oplevert dan eerder, is dat een signaal waarop we kunnen reageren. Eén keer per week zitten we samen om tafel om alle informatie te bespreken en beleid te maken.”
Grotere betrouwbaarheid
Qua informatievoorziening doet het registratiesysteem zeker wat Lansbergen ervan verwachtte. Hij kan nu gedetailleerd de kwaliteit monitoren en verbeteren. Op een heel gebruiksvriendelijke manier, benadrukt de rozenteler. “Ook onze medewerkers werken graag met dit systeem. Via de functionaliteiten ‘Informatiedisplay’ en ‘Analyse’ kunnen we informatie real-time delen met de mensen.”
De leverancier heeft ze bovendien snel wegwijs gemaakt met de nieuwe readers. “Een hele verbetering. Moesten medewerkers voorheen minimaal hun reader 10 seconde tegen het uploadstation houden, nu worden ze eenvoudig via wifi geüpload. Dat scheelt missers en vergroot de betrouwbaarheid van gegevens.”
Samenvatting
Net zoals de visie op arbeid per bedrijf verschilt, zo verschilt ook het registratiesysteem dat de ondernemer het liefst hanteert. Gaat het puur om de basis – uren en hoeveelheden – of ligt de nadruk meer op de juiste kwalitatieve handelingen en teeltvoortgang. Bijna elk systeem kan middels verscheidene modules overzichten ontwikkelen die in deze wensen voorzien. Wat overblijft is merkentrouw, aanschafkosten en koppelbaarheid met andere systemen. Al met al een onmisbare tool bij de realisatie van bedrijfsdoelen.
Tekst: Jojanneke Rodenburg.
[/wcm_restrict]