Duyvestein, Quik, Breugem, Van Staalduinen, Van Geest, Westerveld, Feenstra, Bulk en Kuyvenhoven. Het zijn allemaal Hollandse pioniers, die zelf, of via hun ouders of grootouders in Canada neerstreken. In september vlogen elf Nederlandse gerberatelers naar het land van beren en maple trees. Een ontmoeting met hun overzeese collega’s leverde niet alleen teelttechnische tips op, maar deed hen ook nadenken over afzet en prijsvorming.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Voor elf Nederlandse gerberatelers was de belangrijkste reden om naar Canada te vliegen om met eigen ogen de teelttechnische en marktspecifieke ontwikkelingen bij hun collega’s te zien. Ze voelden zich al snel op hun gemak en heel erg welkom. “De gastvrijheid van onze collega’s was erg groot”, vertelt Gerben Koop. “Van twee kanten hadden we behoefte aan discussie en uitwisseling.”
Het klimaat is er niet helemaal hetzelfde als in Nederland, maar de verschillen zijn dermate klein dat een goed vergelijk tussen bedrijven aan twee kanten van de oceaan goed mogelijk is. Uitzondering vormt het verduisteren. Door de kortere dagen in de zomer ziet maar een enkele teler er het nut van een verduisteringsscherm.
Moderne kassen
Volgens de reizigers zijn de kassen soms wat verouderd, maar in heel veel gevallen modern. Zelfs supermodern. Zo zagen zij met name in de streek rond Ontario glazen, maar ook zeer goed isolerende kassen met dubbel foliedek, ontwikkeld door Westbrook Greenhouse Systems. Het plastic wordt er eens per vier tot vijf jaar vervangen, maar levert intussen wel goed diffuus licht op.
Ook een dek van acrylplaten is niet ongebruikelijk, gezien de strenge winters in Ontario. Verticale ventilatoren en nivolatoren zijn aan de andere kant van de oceaan aan hun opmars begonnen. De uitrusting van de Canadezen oogstte dus zeker bewondering. Dit geldt tevens voor het niveau van assimilatiebelichting, die inmiddels kan wedijveren met die van Nederlandse gerberatelers.
Biologische bestrijding
Voor biologische bestrijding hadden de Nederlanders veel belangstelling. In Canada is nog een aantal goed integreerbare gewasbeschermingsmiddelen beschikbaar dat in Nederland de toelating heeft verloren of zelfs nog niet heeft. Voorbeelden daarvan zijn Movento tegen trips, wittevlieg en luis, Altacor tegen rupsen en Torque tegen spint. Ze worden echter onder andere merknamen in de handel gebracht.
Samen met Koppert Biological Systems ontwikkelen de Canadese telers een strategie om nagenoeg plaagvrij te blijven. Het uitgangspunt daarbij is om vooral preventief bestrijders uit te zetten voordat plaagdieren de kans krijgen om toe te slaan. Dit gebeurt iedere vier weken. Wittevlieg, spint en mijten zijn de belangrijkste bedreigingen. Amblyseius swirskii moet deze bestrijden.
Plagen als wantsen, echinotrips en wolluis zijn er echter ook in opkomst. Van Geest Bros experimenteert met het uit Australië afkomstige lieveheersbeestje Cryptolaemus montrouzieri als bestrijder van wolluis. In de winter kruipt het kevertje weg wanneer het te koud is, maar in het voorjaar komt het weer tevoorschijn. Het beestje lijkt aan te slaan, zelfs zonder assimilatiebelichting.
“Ik heb hier veel van opgestoken”, vindt Hein Lansbergen. “De biologische bestrijding is al verder ontwikkeld dan bij ons.” “We moeten deze ervaringen blijven delen”, vindt Aad Zuiderwijk. “Daar worden we allemaal wijzer van.”
Meeldauw en lage pH
Tegen meeldauw wordt nog gespoten. Het totale middelenpakket was echter altijd al veel smaller dan in Nederland, dus er is een flinke drive om biologische en geïntegreerde bestrijding te laten slagen.
Canadese telers, die overwegend op kokos telen, zijn gewend om bij een lagere pH te telen. Op basis van onderzoek in Nederland, heeft teeltadviseur Marco de Groot hen al enkele jaren geleden geadviseerd om met een lagere pH in te druppelen en in de drain ook een lagere pH aan te houden. Door de introductie van het Koppert-programma kampten veel telers namelijk met een hoge druk van meeldauw. Met deze werkwijze is deze beter beheersbaar geworden.
ECA en doekfilters
Canadese telers die hun drainwater recirculeren, reinigen dit door middel van een ECA-unit vóór hun UV-ontsmetter en injectie in het voedingswater dat de tuin in gaat. Een ECA-unit maakt door middel van elektrolyse van kaliumchloride en leidingwater, onderchlorig zuur. Dit vernietigt biofilm in de druppelaars en het leidingsysteem en mogelijke ziekteverwekkers.
In Nederland is deze methode nog niet standaard. Bovendien doseren de Canadezen 4 ppm, die uiteindelijk als 1,5 ppm bij de plant komt. Dat is een hogere dosering dan de gebruikelijke 0,4-0,5 ppm.
“We zagen weinig tot geen uitval door schimmelziekten”, meldt Lansbergen. Een productieverhoging van 10% door minder uitval is geen uitzondering, waarbij de wortelkwaliteit erg goed blijft. En dat maakte indruk. Het water in de emmers van het geoogste product wordt eveneens op deze wijze ontsmet.
Opvallend is ook dat alle telers er werken met doekfilters. Het voordeel van deze methode is dat filtratie van proceswater daarna beter verloopt en de hoeveelheid spoelwater veel lager is. De Nederlandse telers vonden dit interessant, vanwege de nieuwe wetgeving rond waterzuivering die per 1 januari 2018 geldt.
Bloemen vernietigen
Hoewel het fenomeen ‘veiling’ zeker bekend is in Canada, regelen de telers overwegend zelf hun afzet en transport. Sommige bedrijven doen dit volledig zelf en leveren direct aan de retail, anderen kiezen voor samenwerking of leveren aan gespecialiseerde handelskwekerijen of groothandel. De betalingstermijnen zijn daardoor wel lang – tussen de vijf en acht weken – maar er zijn nauwelijks wanbetalers.
Wie aan een veiling levert, moet rekening houden met een commissie van meer dan 10%, maar eigen afzet is natuurlijk ook kostbaar. Die hoge kosten worden wel goedgemaakt door de opbrengsten; hoger dan in Nederland. Een aantal telers werkt met keiharde bodemprijzen. Daalt de prijs teveel, dan vernietigen zij hun bloemen.
Die methode deed de Nederlanders wel even op het achterhoofd krabben. “Die marktbenadering is wel heel opvallend verschillend”, vindt Eric Theunissen. Daardoor komt een stabielere en eerlijke prijs tot stand. Het valt me op dat alle telers die we bezochten overtuigd waren van deze werkwijze.” Zuijderwijk vult aan: “De Canadese telers ondervinden minder concurrentie van elkaar en de klokprijs is er niet leidend, maar het zet ons zeker aan het denken.”
Zeggenschap over prijs
“Het was zonder meer een bijzondere reis”, gaat hij door. “Voor een belangrijk deel komt dat door de samenstelling van onze groep. We denken heel verschillend over afzet.” “Ondanks onze individuele belangen hebben we hier heel open over gediscussieerd”, vult Theunissen aan.
Dus als er één hele belangrijke conclusie kan worden getrokken dan is het wel om meer eenheid onder Nederlandse telers te stimuleren, om zo meer zeggenschap over de prijsvorming te krijgen. Ofwel zoals Zuijderwijk de vinger op de zere plek legt: “Onze onderlinge concurrentie is dodelijk. De grote vraag is hoe wij dit gaan veranderen zodat we ook voor minimaal de kostprijs kunnen produceren. Deze discussie moeten we snel doorzetten.”
Gevarieerd programma handelsmissie Canada
De handelsmissie naar Canada, die van 3 tot en met 9 september 2017 plaatsvond, is georganiseerd door Marco de Groot van Kairos Tuinbouwadvies. De deelnemers waren Gerben Koop, Hein en Mike Lansbergen, Frans Mans, Jan Nell, Kees Reijm, Eric Theunissen, Ronald van Veen, Richard Vijverberg, Aad Zuiderwijk en Mike Zuidgeest.
Zij bezochten eerst het westen van Canada (British Columbia) met een zeeklimaat. Op het programma stonden Hollandia Greenhouses, Quik Farms en Dutch Heritage Greenhouses. Vervolgens vlogen zij naar de streek rond Ontario, dat een landklimaat heeft. Daar bezochten zij Bayview Flowers, Van Geest Bros, Northland Floral, Pine Ridge Gardens, Feenstra Flowers, Rosa Flora, Vineland Research Station en P.H. Kuyvenhoven Greenhouses.
Samenvatting
Nederlandse gerberatelers bezochten in september hun collega’s in zowel het westen als midden van Canada. Daarbij zagen ze goede resultaten van biologische bestrijding, maar ook minder uitval door het gebruik van ECA. Verreweg de meeste discussie ontstond over afzet en prijsvorming, omdat de Canadese collega’s veelal hun afzet zelf regelen en meer zeggenschap hebben over de prijs.
Tekst: Pieternel van Velden. Foto’s: Marco de Groot.
[/wcm_restrict]