Alstroemeria benut natuurlijk daglicht matig tot slecht bij een instraling hoger dan 200 W/m2. De huidmondjes van alstroemeria neigen te gaan sluiten bij een hoog vochtdeficiet, wat vaak optreedt bij een sterkere lichtintensiteit. De plant kan in potentie wel veel licht aan.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Plant Lighting deed een praktijkmonitoring bij dit gewas gefinancierd vanuit Kas als Energiebron, Hermadix Coatings en de gewascoöperatie Alstroemeria. Twee afdelingen van 2 ha met en zonder NIR-werende diffuus-coating zijn vergeleken.
De monitoringsproef vond in 2016 plaats bij alstroemeriateler H.M. Tesselaar. De ‘moeilijke’ kasafdeling die 0,5 meter lager was en 25% minder vernevelcapaciteit had, kreeg van 17 mei tot 3 augustus een NIR-werende diffuse coating. In beide afdelingen stond de alstroemeria ‘Pink Floyd’, maar wel met twee jaar leeftijdsverschil. De oogstresultaten en het klimaat van de twee afdelingen zijn vergeleken. Omdat de twee kasafdelingen op meer fronten afwijken, noemt Sander Hogewoning van Plant Lighting het bewust praktijkmonitoring en niet onderzoek.
Diffuus licht
Tijdens de proefperiode was er relatief minder zon dan in een gemiddeld jaar. Daardoor was het licht sowieso meer diffuus. “We hebben onze fotosynthesemetingen zoveel mogelijk gedaan op warme dagen. Tot 12.00 uur zag je weinig verschil. Na 12.00 uur zag je dat de planten met coating minder last hadden van fotosynthese-stress dan die in de controleafdeling. Na verwijdering van de coating in augustus, verdween dit verschil.”
Het was de bedoeling geweest dat de NIR-coating ook warmtewerend zou zijn. Na metingen met een spectroradiometer, waarmee je de ‘kleursamenstelling’ van het licht en de intensiteit per golflengte kunt meten, bleek dit nauwelijks het geval. Dit kwam door de omstandigheden tijdens het handmatig aanbrengen. Een aandachtspuntje voor telers, want niet alleen de soort coating speelt een rol, ook de wijze van opbrengen en de dikte van de laag.
Verneveling
De onderzoeker keek ook naar het effect van verneveling. Hij vroeg de teler om de verneveling op een warme, lichte dag (26 juli) uit te laten in beide afdelingen. “In beide afdelingen werd dezelfde hoeveelheid fotosynthese gemeten. Die was beduidend lager dan op warme dagen daarvoor met de verneveling aan. De verneveling heeft dus meer effect dan wel of geen coating.”
De wortelknol en wortelstok vormen het opslagorgaan van de plant. Het idee is dat de plant de overtollige energie (suiker) opslaat in de ondergrondse delen om mogelijk later weer te benutten. “Vóór het aanbrengen en na verwijdering van de coating is uit drie geoogste veldjes per afdeling een strekkende meter ondergronds plantmateriaal gerooid. Van deze wortelstokken en -knollen is het drooggewicht bepaald. Het gewas onder de coating heeft, met name in de wortelknollen, aanzienlijk meer energie opgeslagen. We hadden gehoopt dat die extra energie zou leiden tot een productiepiek in het najaar, maar het productieverschil aan het einde van het jaar was slechts 0,5%.”
Verzekeringspremie
Een conclusie trekken, vindt Hogewoning lastig. “Het blijft monitoren en geen onderzoek. We zien dat het gewas het niet slechter doet, ondanks de 11 procent minder licht in de gecoate afdeling. Het diffuse licht doet dus iets goeds met de plant. Je moet het zien als een verzekeringspremie. In een milde zomer als 2016 kan het geen kwaad en kost het alleen wat geld. In een heldere, zonnige zomer en bij meer gevoelige cultivars dan Pink Floyd is een coating heel nuttig.”
Diffuus licht zorgt horizontaal en verticaal voor een betere lichtverdeling. In het gewas zijn geen schaduwbanen en hotspots te zien, waardoor er minder gevaar is voor warmtestress en lichtverzadiging. “Alstroemeria heeft voor een snijbloem een relatief open gewas, waardoor het diffuus gemaakte licht dieper het gewas kan indringen. Wat we boven ‘wegvangen’, valt op de diepere bladeren”, legt Hogewoning uit.
De vraag of je voor een coating, diffuus glas of een diffuus schermdoek moet kiezen, is volgens Hogewoning een persoonlijke afweging. Wel geeft hij wat aandachtspunten mee. “Diffuus glas heeft jaarrond hetzelfde lichtverlies. Je verliest dus ook licht in de winter. Wanneer het glas nieuw is, heeft het een bepaalde lichtdoorlatende waarde. Maar wat gebeurt er met de lichttransmissie als het glas ouder wordt en er over een aantal jaren bijvoorbeeld algen op gaan groeien? Dat zijn belangrijke afwegingen voor een teler.
Tekst: Marleen Arkesteijn. Foto: Plant Lighting.
[/wcm_restrict]