Arbeid is schaars en het kost ondernemers moeite om gekwalificeerd personeel te vinden en te behouden. “Goed werkgeverschap is een aandachtspunt voor ieder bedrijf”, zegt beleidsspecialist arbeid Peter Loef van Glastuinbouw Nederland. “Via landelijke en regionale projecten zetten we de sector op de kaart als aantrekkelijke werkgever en ondersteunen we ondernemers bij het boeien en binden van mensen.”
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
In 2017 concludeerde de belangenorganisatie dat er extra aandacht moest komen voor de arbeidsvraagstukken binnen de glastuinbouw. “Er was veel aandacht voor de cao, terwijl andere belangrijke thema’s onderbelicht bleven”, blikt Peter Loef terug. “In mijn ogen is een cao het sluitstuk van een visie op het duurzaam invullen van de arbeidsbehoefte in de tuinbouw. Daar zitten veel meer aspecten aan vast.”
De landelijke organisatie knipte het beleidsterrein arbeid op in drie thema’s: cao, fiscale zaken en arbeidsmarkt & onderwijs. Ieder beleidsthema kreeg een eigen werkgroep, bemand door ondernemers die een afspiegeling vormen van de verschillende tuinbouwregio’s en gewasgroepen. Loef is als secretaris en adviseur van de stuurgroepen de spin in het web. Sjaak van der Tak heeft als voorzitter van de beide andere stuurgroepen ook een spilfunctie.
Arbeidsmarkt & Onderwijs
“De grootste uitdagingen liggen op gebied van arbeid en onderwijs”, stelt Loef. “In 2018 is met de stuurgroepen een meerjarenplan opgesteld. Daaruit komen de speerpunten voort die we dit jaar oppakken.” Het meerjarenplan 2018-2020 omvat acht doelstellingen, het plan voor dit jaar onderscheidt er zes (zie kader). Die hebben betrekking op nieuwe én op bestaande initiatieven.
Uit de inventarisatie en het marktonderzoek dat aan de planvorming voorafging, bleek dat er al heel veel loketten, diensten, projecten en tools zijn waarmee het bedrijfsleven haar voordeel kan doen. “Veel ondernemers kennen de mogelijkheden niet en de afstemming tussen regio’s kan beter”, vervolgt de beleidsspecialist. “Er is behoefte aan regie en communicatie, dus die taken hebben wij bewust naar ons toegetrokken.”
Mogelijkheden beter benutten
Gevraagd naar bestaande faciliteiten die onvoldoende werden benut, zegt hij: “Een voorbeeld is Stichting Colland, waarin regelingen en fondsen in de agrarische en groene sector met elkaar samenwerken, zoals BPL, Colland Arbeidsmarkt, Stigas en Sazas. Via het premiestelsel dragen ondernemers 0,81% van de loonsom af aan Colland voor de financiering van activiteiten rond duurzame inzetbaarheid, verzuimbegeleiding en -preventie, scholing, arbozorg en andere topics. Daar wordt structureel te weinig gebruik van gemaakt. In het overleg met Colland, waaraan ook Plantum, CNV Vakmensen en FNV deelnemen, geeft onze afgevaardigde nu duidelijk aan wat wij van de projectvoorstellen, de besteding van het geld en de uitvoering verwachten. Zo worden onze plannen en doelstellingen met financiële inbreng van Colland gerealiseerd.”
Opbrengstcalculator
Kasgroeit is daar een voorbeeld van. Het breed gedragen initiatief moet een betere match tot stand brengen tussen bedrijven, werkzoekenden en het agrarisch onderwijs. Met adviseurs, cursussen en een vacaturebank biedt Kasgroeit de bedrijven concrete ondersteuning bij het inrichten van hun personele bezetting. En ook daar is dus al voor betaald. Loef noemt verder de Stigas Opbrengstcalculator, die uitrekent wat een investering in een medewerker de werkgever uiteindelijk oplevert. “Een handig instrument, dat voor velen een eyeopener zal zijn”, merkt hij op.
Last but not least wijst hij ondernemers op hun eigen verantwoordelijkheid. “Goed werkgeverschap begint bij het boeien en binden van mensen. Dat vraagt aandacht en tijd. In het visiedocument arbeid op onze website staat een uitgebreide checklist voor ondernemers, die daarbij kan helpen. Bij de helpdesk arbeid van de Werkgeverslijn land- en tuinbouw kunnen ondernemers met al hun arbeidsvragen terecht.”
Voordeur open, achterdeur dicht
De beleidsspecialist onderkent dat de behoeften en knelpunten per regio kunnen verschillen. “Het vinden en aanspreken van de juiste mensen, jong én ervaren en zowel binnen als buiten de sector, krijgt landelijk en regionaal invulling. In samenwerking met Agnes van den Berg willen we bedrijven waar scholieren en studenten werken actief ondersteunen om hen te verleiden om voor een opleiding of baan in de sector te kiezen en zich in te zetten als ambassadeur binnen hun eigen netwerk.”
Oog voor initiatieven
Er gebeurt dus van alles om de sector aantrekkelijker te presenteren en bedrijven te helpen bij het vervullen van vacatures en het behoud van talent. “Bedrijven moeten de voordeur openzetten en de achterdeur dicht zien te houden”, zegt Loef. “Als moeizaam geworven medewerkers de bedrijven snel weer verlaten, blijft het dweilen met de kraan open. Die tendens willen wij binnen enkele jaren ombuigen.”
Een van de ondernemers die deel uitmaakt van de stuurgroep Arbeid en de werkgroep Arbeidsmarkt & Onderwijs is Ine Prins van Prins Orchideeën uit Monster, tevens bestuurslid van Glastuinbouw Westland. Samen met collega’s uit andere regio’s en gewasgroepen bouwde zij mee aan de meerjaren- en activiteitenplannen en neemt zij deel in enkele projecten. “Medewerkers vormen de spil van ieder bedrijf, dus het is goed en hard nodig dat we daar meer en beter gestructureerd aandacht aan besteden”, zegt de Westlandse. “De werkgroep draait nu een jaar en ik merk al dat telers oog hebben voor onze initiatieven. We krijgen vragen en verzoeken om inbreng te mogen leveren. Sommige willen ook aanhaken bij projecten. Je zou van een vliegwieleffect kunnen spreken.”
Prins participeert onder andere in het door Agnes van den Berg getrokken project GoGo Greenhouse, dat inzoomt op jongeren als ambassadeur, waaraan ook Loef refereerde (zie pagina. 48). Verschillende ondernemers hebben hun medewerking al toegezegd en wie wil, kan aanhaken.”
Jongeren op sleeptouw
De ondernemer zegt veel plezier te beleven aan projecten met jongeren. “Ik geloof in een leven lang leren en heb een bijzondere band met het onderwijs, ook binnen de werkgroep. Het is leuk om jongeren op sleeptouw te nemen en ze alle aspecten van een bedrijf te laten zien. Daar reageren ze vaak erg enthousiast op. Dat gebeurt onder andere in het regionale project Westland on Stage, een jaarlijkse projectweek die er op is gericht om scholieren en studenten te matchen aan stageplaatsen bij tuinbouwbedrijven.”
Samenvatting
Glastuinbouw Nederland werkt met inbreng van ondernemers en ketenpartners doelgericht aan oplossingen voor knelpunten op arbeidsgebied. Dit jaar wordt daarvoor een actieplan uitgerold dat nieuwe initiatieven oplevert en bestaande initiatieven moet oppeppen. De activiteiten richten zich op ondernemers, bestaande medewerkers, werkzoekenden, scholieren en studenten. Betrokken ondernemers zijn positief en spreken inmiddels van een vliegwieleffect.
Tekst en beeld: Jan van Staalduinen.
Inzet op Arbeidsmarkt & Onderwijs
In het Meerjarenplan 2018-2020 besteedt Glastuinbouw Nederland veel aandacht aan arbeid en onderwijs.
Centraal daarin staat onder andere het verbeteren van het imago van de sector als werkgever en het in kaart brengen van de instroom en doorstroom in het onderwijs en de uitstroom in de sector. Ook is het zaak om onderwijs en bedrijfsleven waar nodig te verbinden en vacaturevervulling te stimuleren. Ondernemers worden ondersteund bij verbetering van het personeelsbeleid en het creëren van goed werkgeverschap. Zelf wil de belangenorganisatie een krachtige lobby voeren bij beleidsmakers en politiek en de regisseursrol en autoriteit op arbeidsgebied versterken
Speerpunten 2019
Voor dit jaar staat het interesseren van mensen buiten de sector hoog op de actielijst en wordt een krachtige lobby gevoerd voor flexibele arbeid. Projecten voor dit jaar zijn onder andere een meerjarig PR-project en het project Jongeren als Ambassadeur. Binnen ‘Goed werkgeverschap’ worden tools aangeboden en ontwikkeld. Regionaal wordt gekeken naar uitwisseling van projecten, bevordering van samenwerking tussen stakeholders, het stimuleren van nieuwe onderwijsvormen, bevorderen van de leercultuur en verbetering van de relatie met het HBO. Voor de arbeidsmarkt van de toekomst wordt onderzoek gedaan naar nieuwe functies in de circulaire kas.
[/wcm_restrict]