Enkele relatief nieuwe gecoate meststoffen bieden telers meer mogelijkheden om de voeding van hun gewassen te optimaliseren. Aandachtspunten in het ontwikkelingstraject waren onder andere de calciumopname in situaties met geringe verdamping – denk aan Het Nieuwe Telen – en het vinden van een alternatief voor ijzerchelaten, waar in gesloten teeltsystemen meerdere haken en ogen aan zitten.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
De maatschappelijke roep om verdere verduurzaming van teeltsystemen heeft geresulteerd in wetgeving die telers dwingt om op verschillende terreinen de bakens te verzetten. Emissiebeperkende maatregelen, zoals hergebruik van drainwater en de verplichte zuivering van afvalwater, nopen tot een efficiënter gebruik van meststoffen.
Verschuiving in vraag
Een andere ontwikkeling die de keuze van specifieke meststoffen beïnvloedt, is de opkomst van Het Nieuwe Telen. Deze teeltstrategie kan op sommige momenten gepaard gaan met lagere verdampingsniveaus door het gewas, waardoor met name de calciumopname in het geding kan komen.
“Beide ontwikkelingen leiden tot verschuivingen in de vraag naar meststoffen voor de hightech glastuinbouw”, zegt senior sales manager Riny Westdijk van meststoffenproducent ICL. “Wij hebben daar de afgelopen jaren op ingespeeld door een aantal nieuwe producten te ontwikkelen binnen ons gamma.”
Van wateroplosbaar naar gecoat
Samen met international technical manager Dorus Rijkers legt Westdijk uit in welke behoeften de nieuwe producten voorzien. “In het algemeen zien wij een groeiende vraag naar gecontroleerd vrijkomende gecoate meststoffen, ten koste van de traditionele in water oplosbare meststoffen die van oudsher via de bekende A en B bakken aan het gietwater werden meegegeven”, zegt de sales manager. “Een belangrijke aanjager van die verschuiving is het verplichte hergebruik van drainwater. Gecoate meststoffen bieden echter ook andere voordelen, zoals de constante beschikbaarheid en aanwezigheid van voedingsstoffen in het wortelmilieu.”
Collega Rijkers vult aan: “Eigenlijk is dat de kern van de zaak: door voor het planten of oppotten gecoate meststoffen toe te voegen aan het substraat of de teeltlaag, is in principe alle voeding voorradig. Afhankelijk van de teeltduur en de daarop afgestemde coating, kunnen de coating en de plant het samen uitstekend regelen. Er is niet per se een watergift nodig om de voedingsstoffen bij de plant te brengen wanneer deze daar behoefte aan heeft. In veel perkgoedteelten kun je daarmee het aantal strekmomenten beperken, waardoor er minder remmingen nodig zijn.”
IJzerchelaten niet zaligmakend
In enkele specifieke situaties zag de producent ruimte voor nieuwe producten, zoals Osmocote Iron. Volgens Rijkers is het een goed alternatief voor ijzerchelaten. “Chelaten hebben twee nadelen in watersystemen: hun werking in het wortelmilieu is mede afhankelijk van de pH en van de concentraties van andere elementen, die vaak fluctueren. Hierdoor geven veel telers een overmaat aan ijzerchelaat.”
Een tweede nadeel houdt verband met UV-ontsmetters. Chelaten die in het drainwater zitten worden in UV-ontsmetters voor een flink deel afgebroken, waarbij zich een neerslag op de lampen afzet. Hierdoor loopt de transmissie van de lampen terug, vermindert de capaciteit van de installatie en lopen de ontsmettingskosten op. “In ons product zit het ijzer niet ingevangen in een chelaat, maar is het aanwezig in de vorm van ijzersulfaat. Dankzij de coating komt dit geleidelijk vrij en is er voor de planten altijd ijzer in opneembare vorm beschikbaar, ook bij een wat hogere pH. De werkingsduur bedraagt 3 tot 4 maanden.”
Lagere ijzergift, beter resultaat
Teler Hans van Kuik van Kwekerij Tass heeft er goede ervaringen mee. Hij past de ijzermeststof nu een klein jaar toe in het substraat voor zijn Calathea crocata Tassmania planten, als aanvulling op de standaard gecoate meststof die hij al langer gebruikte. “IJzer is nodig om dit gewas een mooie, intens donkere kleur te geven”, licht hij toe. “Voorheen gaf ik altijd veel ijzerchelaat mee aan het gietwater. Desondanks liet de opname soms te wensen over, vooral in het begin van de teelt. Daarnaast kreeg ik problemen met mijn ontsmetter. Ik heb kunstmestleveranciers jaren gevraagd om een alternatief en dat is er nu eindelijk.”
Van Kuik zegt nu per saldo minder ijzer te gebruiken dan voorheen. Omdat de planten het kennelijk effectiever opnemen, is de kwaliteit van zijn product er ook op vooruit gegaan. “De collega’s aan de sorteerlijn zien het ook”, zegt hij. “De planten hebben een mooiere, intensere kleur en zien er gewoon gezonder uit. Bovendien komen ze na het oppotten beter uit de startblokken, waardoor ik meer licht kan toelaten in de kas. Dat is goed voor een compacte groei én voor de teeltsnelheid. Nu ik minder ijzer toevoeg aan het gietwater, is het drainwater bovendien minder bruin en werkt de UV-installatie een stuk beter.”
Minder vaak water geven
Potplantenteler Peter Boekestijn van Pedro Plant uit Poeldijk gebruikt Osmocote Iron nu ruim een half jaar. “Tot enkele jaren geleden werkte ik altijd met A en B bakken, maar vanwege de veelheid aan gewassen en teeltwisselingen was dat erg arbeidsintensief. Ik zocht naar vereenvoudiging en vond die uiteindelijk in twee gecoate meststoffen met werkingsduren van 3 tot 4 en 5 tot 6 maanden.”
Het grootste voordeel – naast meer gemak – vindt Boekestijn dat hij nu minder vaak water moet geven. “Vroeger gebeurde dat soms alleen om voeding te geven, terwijl de plant vocht genoeg had. Sinds de overgang is de productkwaliteit er echt op vooruit gegaan, helemaal nu ik ook wat gecoat ijzersulfaat laat toevoegen aan de potgrond.”
Calcium en Het Nieuwe Telen
Met een product voor potplanten en twee voor grondgebonden snijbloementeelten heeft ICL producten gelanceerd waarin onder andere de calciumvoorziening beter is gewaarborgd.
“Calcium is een hot item in Het Nieuwe Telen”, verklaart Riny Westdijk. “Omdat de verdamping daarin vaak wat wordt geknepen, kunnen er problemen ontstaan door minder calciumtransport in de plant. Ook in potplantenteelten krijgt calcium de laatste jaren meer aandacht, vooral in relatie tot substraten waarin een veen is vervangen door andere componenten. Deze alternatieve substraten hebben vaak een kleiner adsorptiecomplex en bevatten minder dolokal, een kalkmeststof die standaard wordt toegevoegd om de pH op een hoger niveau te brengen. Er is dus een extra bron nodig voor een continu calciumaanbod. Ons nieuwe product voorziet daarin en borgt tevens voor langere tijd de magnesiumvoorraad.”
Rijkers: “Het is echt een aanvullend product op de basisbemesting, bedoeld om het aantal kritische momenten te reduceren. Die basisbemesting kan zowel uit gecoate meststoffen als uit wateroplosbare meststoffen bestaan. De nieuwe coating die speciaal is ontwikkeld, heeft een werkingsduur van 3 tot 4 maanden en resulteert in een gebalanceerde groei zonder sterke vegetatieve impulsen.”
Minder uitspoeling
Flower N en Flower K maken het voor relatief korte (2-3 maanden) grondgebonden teelten mogelijk om de uitspoeling van voedingsstoffen (vooral stikstof en kalium) te minimaliseren en meststoffen efficiënter te benutten. Ook de calciumvoorziening kreeg, zoals eerder opgemerkt, extra aandacht.
Bemestingsadviseur Peter Goossens van Royal Brinkman ziet voor beide producten ruime toepassingsmogelijkheden. “Verschillende klanten gebruiken één van beide producten en zijn daar erg enthousiast over”, zegt hij. “Flower N werkt goed in stikstofbehoeftige gewassen zoals chrysant en de werkingsduur sluit perfect aan op de teeltduur. Flower K bevat wat minder stikstof en wat meer kalium, waaraan onder andere lelie behoefte heeft. Het zijn allebei mooie, complete producten. De wat ruimere calciumvoorraad ten opzichte van andere producten zorgt voor stevige, goed houdbare snijbloemen en maakt het gewas minder gevoelig voor ziekten.”
Samenvatting
Een aantal nieuwe gecoate meststoffen maakt het voor telers van potplanten, perkgoed en grondgebonden snijbloemen mogelijk om de bemesting te optimaliseren en verduurzamen. Eén product vormt in gesloten teeltsystemen een goed alternatief voor ijzerchelaten. De overige producten onderscheiden zich met name door de betere calciumvoorziening in situaties met geringe verdamping.
Tekst en foto’s: Jan van Staalduinen.[/edd_restrict]
[/wcm_restrict]