Binnen het ondernemersplatform Grenzeloos Groeien oriënteren 25 groente- en siertelers zich op mogelijkheden om hun vleugels internationaal uit te slaan. Zij doen dit door kennis en ideeën uit te wisselen, te discussiëren en te leren van ondernemers die de stap naar internationalisering al eerder hebben gezet. Projectbegeleider Ronald Grootscholten en de deelnemers Jos Stoit en Wibo Valstar vertellen over hun ervaringen.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Het initiatief voor Genzeloos Groeien ontstond in de wandelgangen. Telers Ferdi van Elswijk (Prominent) en Eric Moor (Sion) en de consultants Ronald Grootscholten (Florpartners) en Peter van Duijn (Van Duijn & Partners) spraken elkaar regelmatig en filosofeerden verschillende keren over de internationalisering van de hightech tuinbouw. “Wij stelden vast dat het speelveld in hoog tempo verandert”, vertelt Ronald Grootscholten.
“Toeleveringsbedrijven internationaliseren snel en er wordt in het buitenland veel geïnvesteerd in modernisering en schaalvergroting. Daarbij wordt niet alleen gebruik gemaakt van technologie die hier is ontwikkeld. Er is ook grote behoefte aan Nederlandse kennis en teeltervaring. De hele wereld kijkt naar ons, terwijl het de ondernemers hier veel moeite kost om een fatsoenlijke boterham te verdienen. Dat is een rare situatie. Wij vroegen ons af hoe het beter zou kunnen.”
Snel voltekend
Eén van de mogelijke oplossingen is om verdere groei en bedrijfsontwikkeling niet primair in de verzadigde thuismarkt te zoeken, maar elders. Daarbij dienen zich echter direct nieuwe vragen aan. Hoe pak je zoiets nu aan? Welke productie- en afzetgebieden bieden de beste mogelijkheden, welke businessmodellen komen in aanmerking en – niet onbelangrijk – hoe voorkom je dat je al te veel leergeld moet betalen?
Om deze en andere vragen beantwoord te krijgen, besloten de initiatiefnemers om een groep te vormen van zo’n 25 geïnteresseerde telers uit alle geledingen van de glastuinbouw. Het kostte weinig moeite om die binnen de eigen netwerken te vinden. Twee van die geïnteresseerden zijn Wibo Valstar van paprikakwekerij Gebr. E & W Valstar uit De Lier en algemeen directeur Jos Stoit van Plantenkwekerij Van der Lugt uit Bleiswijk. Valstar oriënteert zich op eventuele vestiging in het koopkrachtige, maar complexe Japan, terwijl Van der Lugt via een kenniscontract met een teler in Nieuw-Zeeland al een voorzichtige stap over de grens heeft gezet.
Workshops
De eerste cyclus van vier bijeenkomsten stond vooral in het teken van kennismaken, het inventariseren van vragen en wensen, koersbepaling en verkennende workshops. Daaraan namen ook gastsprekers deel van ondernemingen die hun sporen in het buitenland al hebben verdiend. Daartoe behoorden onder andere voormalig directeur en oprichter Johan van den Berg van Eurofresh Farms (USA), Koppert Biological Systems, Rijk Zwaan en Eric Moor van Sion.
“Voor mij was vooral het verhaal van Van den Berg een eyeopener”, zegt Valstar. “Hij is met behulp van een investeerder vrij klein begonnen. Toen bleek dat hij de juiste mensen om zich heen had en het bedrijf goed presteerde, kon het snel doorgroeien naar 100 ha tomatenteelt.” De paprikateler zegt blij te zijn dat de groep niet uit louter vruchtgroentetelers bestaat. “Het is goed om over de heg te moeten kijken en te praten met telers die met heel andere product/marktcombinaties werken. Ik ervaar dat als een verrijking.”
Drempel verlagen
Bedrijfskundige Jos Stoit komt niet uit de sector en zit pas sinds kort in de directie van Van der Lugt. “Wat mij binnen de tuinbouw opvalt, is dat ondernemers elkaar niet zo snel bellen om ideeën uit te wisselen en daarover te sparren. Dit initiatief helpt echt om de drempel te verlagen. Het is goed om te zien hoe de gedeelde interesse in internationalisatie mensen met elkaar in gesprek brengt. Daar leer je veel van en ik doe er zelf daarom graag aan mee.”
In de korte tijd dat hij meedraait in het telersplatform, werd het Stoit duidelijk dat lokale partners van doorslaggevend belang kunnen zijn. Ieder land en elke markt heeft immers zijn eigen cultuur, karakter en eigenaardigheden. “Het is voor een buitenstaander lastig om alle verschillen, zowel grote als subtiele, op waarde te schatten”, licht hij toe. “Een betrokken partner die de ‘tricks of the trade’ kent kan het pad veel sneller effenen en deuren openen die anders misschien dicht zouden blijven.”
Verdieping aanbrengen
De tweede cyclus, waarvan de eerste bijeenkomst medio april plaatsvond, moet de gewenste verdieping brengen. Valstar: “In april hebben we de marktoriëntatie onder de loep genomen. Wageningen UR-LEI en de Hogeschool Dronten lieten ons toen zien hoe je met behulp van ‘heat maps’ structuur kunt aanbrengen in de locatiekeuze en marktoriëntatie. Het LEI heeft een model ontwikkeld waarmee je zeer uiteenlopende aspecten kunt valideren, zoals klimaat, logistiek en infrastructuur, demografische kenmerken en politieke knelpunten. Heel verhelderend en erg praktisch.”
In juni zoomt de telersgroep in op businessplannen en haalbaarheid, waarna de aandacht verschuift naar implementatie. De vorm, de richting en het tempo waarin de deelnemers hun ideeën in praktijk kunnen en willen brengen zal ongetwijfeld verschillen, maar het gaat vooral ook om interactie. Zowel onderling als met de experts en ervaringsdeskundigen die daaraan hun medewerking verlenen. Stoit noemt het mooi om te zien dat grote spelers zoals Rijk Zwaan en Koppert zich bereid tonen om telers met specifieke vragen belangeloos verder te helpen. “Dat geeft een sterk gevoel van saamhorigheid”, zegt hij.
Duurzaam rendement
Ronald Grootscholten benadrukt dat het streven naar duurzame rendementsverbetering bij alle deelnemers voorop staat. “Daarmee bedoel ik dat het niet de bedoeling is om kennis weg te geven”, verduidelijkt hij. “Het gaat echt om ondernemen met het oog op de lange termijn. Daar passen uiteenlopende businessmodellen bij, variërend van bedrijven in eigendom tot joint ventures en franchiseformules. Ook de feitelijke inbreng vanuit Nederland kan en zal variëren. Dat is prima, zolang het maar structureel rendement genereert.”
Young executives
Dat het initiatief in een behoefte voorziet, blijkt uit het geringe aantal afvallers in het eerste jaar. Drie ondernemers zijn om verschillende redenen afgehaakt en de groep gaat dit jaar met 22 man verder. Eind dit jaar bepalen de deelnemers gezamenlijk of het programma een vervolg krijgt. Waar al wel zekerheid over bestaat, is de vorming van een tweede groep met young executives: ondernemers en bedrijfsopvolgers jonger dan 30 jaar, veelal goed opgeleid en met een frisse, open kijk op de wereld. Grootscholten: “Het lijkt me geweldig om met zo’n groep jonge honden een vergelijkbaar traject te doorlopen. Belangstelling is er genoeg, maar we zijn nog niet uit de startblokken.”
Samenvatting
Grenzeloos Groeien is een platform voor telers die zich willen oriënteren op internationalisatie. Via workshops en presentaties door (ervarings)deskundigen wordt kennis uitgewisseld en opgebouwd. De eerste groep van 25 deelnemers is enthousiast en gaat voorlopig tot eind dit jaar door. Er zijn plannen om een specifiek programma op te zetten voor jonge ondernemers en bedrijfsopvolgers.
Tekst en foto’s: Jan van Staalduinen.
[/wcm_restrict]