Water verspillen is uit de tijd. De zuiveringsplicht dwingt ondernemers ertoe om de hoeveelheid spuiwater op hun bedrijven terug te brengen. Toch kan dat nog beter door het optimale rendement te halen uit de filters. Kleine aanpassingen aan de voorkant van de installatie hebben namelijk grote gevolgen voor het spuiwatervolume. Wie dit volume zo klein mogelijk kan houden, zal uiteindelijk ook flink kunnen besparen op de kosten voor zuivering.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Het aantal vaste en mobiele zuiveringsinstallaties, dat is opgenomen in de BZG-lijst voor de glastuinbouw, neemt nog steeds toe. De eisen die aan deze apparatuur worden gesteld zijn hoog. Deze installaties halen een zuiveringsrendement van ten minste 95% en daar bovenop 99,5% voor imidacloprid. Daarmee voldoen tuinbouwbedrijven aan de zuiveringsplicht die per 1 januari 2018 van kracht is en lijkt de kou inmiddels uit de lucht.
Voldoen aan de zuiveringsplicht staat de afgelopen jaren zo prominent in de belangstelling dat ondernemers soms relatief weinig belangstelling hebben voor verbeteringen in de bestaande installaties. Dat is jammer, want er zijn nog zoveel stappen te nemen om het volume spuiwater te beperken.
Eén kuub water weggooien kost 1 euro
Rob Zwaard, senior accountmanager bij Uvar Holland ziet het als zijn missie om zijn klanten te wijzen op verantwoord waterverbruik. “Er is nog zoveel winst te behalen aan de voorkant van de installatie, door het bestaande filtersysteem beter en efficiënter te gebruiken. Elke kubieke meter water die je weggooit kost een euro. Sommige bedrijven houden teveel spuiwater over.”
Op glastuinbouwbedrijven zijn doorgaans drie verschillende soorten filters geïnstalleerd om het gietwater geschikt te maken voor gebruik en proceswater te reinigen en weer geschikt te maken voor hergebruik. Zandfilters, waarbij het water door een zandbed zakt, halen de vuildeeltjes uit het water. De hoeveelheid spui ligt rond de 2%. Schermfilters, die de minder grove deeltjes uit het water halen, hebben minder dan 1% spui. De nieuwste generatie ringfilters, geschikt voor dieptefiltratie, wordt gereinigd met hogedruk lucht en geeft minder dan 0,5% spui.
Reinigen door terugspoelen
Juist het spoelen van zandfilters en eerdere generaties schermfilters levert veel spuiwater op. Toch is nog niet iedereen zich daarvan bewust. “Als ik aan klanten vraag hoe lang ze bijvoorbeeld spoelen, dan hoor ik nog te vaak dat ze hun zandfilters een kwartier lang doorspoelen. Dat is helemaal niet nodig. Vijf minuten is genoeg”, legt Zwaard uit. “Veel mensen weten dat niet.”
Veel telers houden zich aan vaste tijdstippen om hun filters te spoelen. Ook dat is niet handig. De spoelfrequentie is erg afhankelijk van de mate van vervuiling van het water. Bij sterke vervuiling bouwt al snel de druk op in het filter, waardoor schade kan ontstaan als er niet op tijd wordt gespoeld. Beter is het om te spoelen als er een drukverschil van 0,5 bar optreedt. “Spoel je volgens een vast schema, dan ben je altijd te vroeg of te laat”, vindt Zwaard. “En nu we het er toch over hebben, denk ook eens na over een onderhoudsprogramma voor de filters. Vaak voorkom je daarmee dat er problemen ontstaan. In veel gevallen is een onderhoudscontract goedkoper dan reparaties, is onze ervaring.”
Volume spuiwater terugbrengen
Is het verontreinigde water eenmaal in de riool-buffersilo terecht gekomen, dan is het nog steeds mogelijk om het volume terug te brengen. Dat kan bijvoorbeeld door het water nog een keer door een klein zandfilter te leiden. Vooral op bedrijven waar de voedingsoplossing onder controle is en zich geen chemische middelen hebben opgehoopt in het afvalwater, kan een deel van het gefilterde water nog terug naar de drainwatersilo en van daar weer via de ontsmetter terug in het systeem. Het restant van de rioolwatersilo is zo weer in volume afgenomen.
Als er uiteindelijk door filtratie geen mogelijkheid meer is om het spuiwater ‘in te dikken’, dan is het tijd om het water via de eigen zuiveringsinstallatie of een mobiele installatie te reinigen. Het kleine volume houdt de kosten beperkt.
Voorbeeld geven
“Water is een schaars goed”, vindt de accountmanager. “Slechts 2% van al het water op deze planeet is zoet. Bijna 90% van het zoete water is niet direct beschikbaar, omdat het opgesloten zit in ijskappen. In Nederland valt genoeg water in de vorm van regen, maar wel vaak op de momenten dat je het niet nodig hebt. Dat verplicht ons om bewust om te gaan met proceswater. We hebben bovendien voldoende technieken voorhanden waarmee we wereldwijd het goede voorbeeld kunnen geven. Door het onderwerp positief te benaderen, maken we stappen voorwaarts die bovendien ons imago verbeteren.”
Zwaard ziet de BZG-lijst als een tussenstap naar volledige recirculatie op tuinbouwbedrijven. “Ik verwacht dat we over tien jaar geen water meer weggooien en in staat zijn om het teeltproces volledig gesloten te houden.”
Samenvatting
Veel aandacht gaat naar zuiveringsapparatuur om daarmee te voldoen aan het lozingenbesluit. Soms vergeten ondernemers daardoor dat door intensieve filtratie het volume spuiwater omlaag kan. Veel water gaat verloren door overmatig terugspoelen om filters te reinigen. Restwater nogmaals door een klein zandfilter leiden, geeft ook minder spui.
Zeefbochten voor grove filtratie
In de watertechnische ruimte van Beekenkamp Plants in ’s-Gravenzande, waar ook de andere foto’s zijn gemaakt, staan vier zeefbochten naast elkaar opgesteld. Op de nieuwbouwlocatie, die momenteel 6 ha groot is, staan de jonge planten op betonnen eb- en vloedvloeren. De plantenkwekerij kweekt zowel jonge planten in steenwol potten als in grondpotten.
De zeefbochten zorgen voor de grove filtratie van het retourwater van de eb- en vloedvloeren. Niet alleen vangen ze potgrondresten op, maar ook veel plastic clipjes en allerhande losse materialen die meedrijven. Nadat het water de zeefbochten is gepasseerd volgt het de weg naar fijnere filtratie.
Tekst en foto’s: Pieternel van Velden.
[/wcm_restrict]