Sinds medio 2015 maakt een groep gerberatelers gebruik van een nieuw pakket voor gewasregistratie. Volgens de initiatiefnemers en ontwikkelaars vormt het pakket een handig hulpmiddel voor teeltsturing en bedrijfsvergelijking. Dat is ook de ervaring van teler Eric Theunissen.
[wcm_nonmember]
Voor het bekijken van deze content heeft u een lidmaatschap nodig, of log in als u al een lidmaatschap heeft.
[/wcm_nonmember]
[wcm_restrict]
Het pakket, FloriFocus, wordt op basis van nieuwe gebruikerswensen en inzichten nog steeds doorontwikkeld, maar een groeiende groep gerberatelers maakt er inmiddels gebruik van. De initiatiefnemers FloriConsultGroup en HortiSolutions Holding zijn er al twee jaar voor eigen rekening en risico mee aan de slag. Een selecte groep gerberatelers dacht actief mee en beproefde het registratiepakket op de eigen bedrijven.
[purchase_link id=”3990″ text=”Koop artikel” style=”button” color=”orange”]
[edd_restrict id=”3990″]“Een efficiëntere en beter planbare teelt vormen de uitgangspunten van het registratiepakket”, zegt Eugenie Dings, die samen met collega-adviseurs Marco de Groot en Martin van der Mei deel uitmaakt van de adviesgroep. “Het wordt steeds belangrijker om de teelt strak te plannen en op tijd aan de juiste knoppen te draaien om die planning te realiseren. Het maakt immers veel uit of een productiepiek vlak voor of net na belangrijke feestdagen valt. En als je moet bijsturen, wil je dat graag zo vroeg en rustig mogelijk doen. Stress kost productie en kun je dus beter vermijden.”
Black box
Een planbare teelt valt of staat met de voorspelbaarheid waarmee het gewas reageert op de diverse groeifactoren en op de veranderingen die daarin bewust of onbewust worden aangebracht. Een aantal jaar geleden heeft de toenmalige gewascommissie met steun van het Productschap Tuinbouw een algemeen groeimodel voor de gerberateelt opgesteld, dat daarvoor als leidraad moest dienen.
“Het was een goede aanzet, maar desondanks passen telers het model in de praktijk nog weinig toe”, aldus Dings. “Het heeft een hoog ‘black box gehalte’. Er gaan gegevens in en er komt informatie uit, maar hoe die output tot stand komt is niet erg duidelijk. In onze gesprekken met telers bleek dat er grote behoefte was aan een inzichtelijker model. Niet alleen om meer grip te krijgen op de eigen teelt, maar ook als aanzet voor gewasregistratie en bedrijfsvergelijking.”
Niek Botden van HortiSolutions vult aan: “Het ontwikkelde groeimodel levert pas echt meerwaarde als de berekende groeiparameters kunnen worden vergeleken met de eigen teeltregistratie. Dit laatste ontbreekt op veel bedrijven. Verschillen tussen de beide lijnen vormen handvatten voor verbetering.”
Nieuw project
Het samenwerkingsverband van de drie teeltadviseurs was bereid om te investeren in de ontwikkeling van een praktisch registratiepakket. In Niek Botden vond het trio een ICT-partner die de sector goed kent. Botden: “Het uiteindelijke ideaalplaatje is een teeltdashboard waarop de teler in één oogopslag kan zien hoe het met alle relevante klimaat- en teeltfactoren is gesteld door actuele en gewenste waarden met elkaar te vergelijken. Een dashboard dat bovendien volledig is geïntegreerd met de overige proces- en managementsoftware. Dat kun je echter niet in één klap realiseren. Een inzichtelijk registratiepakket leek ons allemaal een prima vertrekpunt.”
Om het pakket zo praktisch mogelijk te houden, moesten de ontwikkelaars eerst vaststellen welke parameters of indicatoren relevant zijn en hoe zij deze overzichtelijk in beeld konden brengen. Hiervoor is een combinatie gekozen van data-invoer via Excel, die automatisch synchroniseert met de cloudserver. De data worden gevisualiseerd in de portal via geavanceerde online dashboarding software, die volgens Botden binnen de glastuinbouw nog nauwelijks toepassing vindt. “In de portal kan men data uit verschillende bronnen ontsluiten en visualiseren en allerlei datacombinaties analyseren”, legt hij uit. “Het is een erg krachtige tool.”
Focussen op extremen
De ICT’er vervolgt: “Telers verzamelen tegenwoordig zoveel data, dat ze al snel door de bomen het bos niet meer ziet. Om het overzicht te behouden, is het noodzakelijk om alle data te filteren op relevantie, ze te analyseren en vervolgens te converteren tot een indicator of een signaal dat om een reactie vraagt van de teeltmanager. Het is zonde van je tijd om uren naar schermen en grafieken te staren die overwegend vertellen dat alles goed gaat. Je kunt beter focussen op de extremen en daar adequaat op reageren, of liever nog: anticiperen.”
Telers betrekken
Het benoemen van de daarvoor benodigde indicatoren, inclusief hun relevantie, gebeurde in overleg met een selecte groep telers. Eén van die telers was Eric Theunissen, eigenaar van kwekerij Gerja in Helden.
“Ik vond het een mooie kans om de teelt naar een hoger plan te tillen”, licht de ondernemer toe. “Wij zijn in de kas voortdurend op zoek naar trends die van invloed zijn op het bedrijfsresultaat. Daarbij kun je denken aan knopaanleg, steeldikte en gewicht, plantbelasting en uitgroeisnelheid. Met behulp van een registratiepakket en een degelijk meetprotocol kun je dat op de voet volgen én een paar stappen verder gaan. Bijvoorbeeld door verbanden te zoeken met eerder genomen teeltmaatregelen, zoals klimaatinstellingen en belichtingsduur.”
Als voorbeeld noemt Theunissen de daglengte in het najaar, die vrijwel alle telers op 11,5 uur houden. Blijkens onderzoek kunnen sommige rassen, met name Kimsey-typen, in die periode ook uit de voeten met 13 uur daglengte. Dat levert 1,5 uur extra fotosynthese, dus een hogere productie op. “Daar ben ik vorig najaar ook op overgegaan, hoewel ik de knopaanleg angstvallig in de gaten heb gehouden”, zegt de teler. “Die bleef gelukkig op niveau. Ik weet niet of ik die stap zonder onze registratieroutine had durven zetten.”
Twee weken eerder bijsturen
De routine waar de gerberateler op doelt, behelst het nauwgezet registreren van productie (aantal en gewicht), plantbelasting en bloemlabeling, waarmee onder andere de bloemafsplitsingssnelheid (knopaanleg), uitgroeiduur en bloemgewicht worden berekend. Dit gebeurt in een vast en omlijnd registratievak van 2 m2 op drie vaste momenten in de week (maandag, woensdag en vrijdag).
Theunissen: “Knoppen tellen en data-invoer doe ik altijd zelf, omdat het precisie en consistentie vereist. Wij hebben twee meetvakken in twee verschillende rassen, die min of meer representatief zijn voor het totale assortiment. Dat kost me ongeveer één uur per week. Rasverschillen zullen er altijd blijven, maar naarmate je meer ervaring krijgt met registreren en verbanden leggen met eerdere teeltmaatregelen, ben je ook eerder en beter in staat om afwijkingen buiten de registratievakken te signaleren.”
“Telers die met dit pakket werken, lopen qua inzicht enkele weken voor ten opzichte van het verleden”, vult Botden aan. “De registratie vindt letterlijk in het gewas plaats, waar de aangelegde knoppen voor het eerst zichtbaar zijn. Dat betekent ook dat je indien nodig twee weken eerder kunt bijsturen. Dat kan veel verschil maken.”
Telersvereniging Colours of Nature en een tweede groep telers gebruiken het nieuwe pakket ook voor bedrijfsvergelijking. Theunissen beperkt zich nu nog tot intern gebruik, maar ook daarvoor heeft het pakket zijn waarde bewezen, stelt hij vast.
Samenvatting
FloriFocus is een nieuw gewasregistratiepakket, dat speciaal voor de gerberateelt is ontwikkeld. Op basis van visuele waarnemingen en metingen worden relevante data verzameld, ingevoerd, geanalyseerd en weergegeven op een online dashboard. Er is ook een speciale module voor bedrijfsvergelijking. Hoewel het systeem nog wordt verfijnd en doorontwikkeld, kunnen de huidige gebruikers er al goed mee uit de voeten.
Tekst en foto’s: Jan van Staalduinen.
[/edd_restrict]
[/wcm_restrict]